Hai năm trước, tôi tự dán giấy cho phòng khách của nhà mới, chỉ tốn khoảng 2,3 triệu đồng. Đến bây giờ tường vẫn phẳng lì, chẳng góc nào bị lật, trong khi bạn tôi chi 15 triệu nhờ đơn vị thi công chuyên nghiệp thì mới được 8 tháng đã bong tróc từng mảng. Sự khác biệt không nằm ở tiền bạc mà ở cách xử lý ban đầu. Tự thân tôi làm chủ một quán cà phê nhỏ tại Đà Nẵng, gần 4 năm kinh doanh và trực tiếp ốp giấy dán tường cho vừa mặt tiền vừa phòng khách của nhà mình. Tôi có hai lần làm hỏng trước khi tìm ra cách ổn định. Khi tìm hiểu giấy dán tường nhật bản, thứ tôi để mắt tới là chất liệu giấy thích hợp chứ không phải kiểu dáng hay họa tiết.
Loại giấy mà tôi chọn sau khi nhìn thấy quán cà phê đối diện đóng cửa
Tôi vẫn còn ấn tượng hình ảnh một quán cà phê đối diện nhà sử dụng giấy dán tường Hàn Quốc rất đẹp mắt, thế mà chỉ sau 6 tháng đã lem nhem những mảng ẩm từ chân tường lan lên. Chính vì vậy tôi tìm hiểu cách so sánh giấy vinyl dày cộp, giấy lụa, giấy Nhật qua việc gập lại xem độ đàn hồi. Vinyl dày thường sờ vào thấy hơi bóng, gập mạnh vẫn không nứt gân; trái lại giấy lụa mỏng tang rất dễ rách; riêng giấy Nhật sờ thấy sần sật và hút ẩm tốt hơn rõ rệt. Tôi ngả theo loại vinyl không dệt 0.2mm với 180k cho một mét vuông — nhỉnh hơn giấy lụa chút đỉnh nhưng đổi lại độ bền vượt trội hẳn. Yếu tố quyết định là phải căn cứ độ ẩm của tường để chọn giấy chứ không thể chỉ nhìn màu rồi quyết. Chỗ tôi ở cách sông Hàn không xa, trời nồm kéo dài nhiều tháng, nên loại vinyl chống ẩm là nước đi đúng đắn. Nếu bạn ở vùng khô ráo, những dòng giấy mỏng hơn cũng chẳng vấn đề gì.
Cách tôi xử lý bức tường trước khi dán khiến thợ chuyên nghiệp phải ngạc nhiên
Tôi không thuê thợ vì muốn kiểm soát từng khâu. Quy trình xử lý tường của tôi nghe có vẻ phức tạp nhưng thực ra rất đơn giản: đầu tiên dùng bột chống ẩm chứa xi măng trắng lấp đầy mọi chỗ lồi lõm, rồi chờ khô hẳn trong hai ngày trước khi phủ lớp sơn lót chống kiềm. Tôi từng chia sẻ bí quyết này với một thợ dán giấy lành nghề, anh ấy ngạc nhiên bảo rằng đến thợ có thâm niên cũng thường lười bước này. Thật nực cười là đa số khách tự mua giấy về dán thường dán ngay chỉ đợi sơn lót khá khá, thế là keo không ăn vào tường. Về phần mình, sau khi hoàn tất phần vá, tôi thí nghiệm bằng một miếng giấy 30x30 lên chỗ góc khuất ít ai nhìn thấy rồi chờ đủ 3 ngày để kiểm tra độ bám. Phương pháp này hơi chậm nhưng nó cứu tôi khỏi việc phải bóc đi dán lại. Nếu sau 3 ngày mà giấy vẫn bám nguyên vị trí, tôi mới yên tâm dán đại trà.
Cú vấp thứ hai dạy tôi cách pha keo và miết giấy không phải ai cũng biết
Phải công nhận rằng bài học thứ hai tôi nhớ đời xuất phát từ chuyện bôi keo quá tay. Lúc bấy giờ tôi ngây thơ nghĩ bôi keo dày sẽ dính lâu hơn, vậy mà chỉ qua một đêm giấy nhăn nhúm và mép giấy trễ xuống lòi cả keo. Cực chẳng đã tôi lột hết rồi thực hiện lại từ con số không, lần này tôi tỉ mỉ hơn hẳn. Tỉ lệ keo tôi sử dụng là một ký bột keo hòa cùng năm lít nước, quậy cho tan hết rồi chờ độ 15 phút cho bột nở hết rồi mới dùng. Cắt giấy tôi luôn chừa lề 2cm mỗi cạnh để điều chỉnh vị trí cho ăn khớp họa tiết, sau đó mới lấy dao trổ gạt bỏ phần dư sát mép tường. Kỹ thuật miết giấy mới là chỗ tinh tế: phải miết từ trung tâm lan ra ngoài rìa bằng chiếc lăn cao su dẻo, tuyệt đối không miết lại lần hai vì dễ khiến keo tụ lại cục. Có một chi tiết tưởng nhỏ mà lợi hại: ngay sau khi dán hết một miếng, tôi sấy nhẹ bằng máy sấy tóc ở phần biên để keo se mặt nhanh hơn. Áp dụng đúng những điều trên, mấy mảng tường dán giấy vẫn bền như mới.
So sánh chi phí tự dán và thuê thợ để thấy số tiền thực sự đi về đâu
Ai cũng muốn biết rằng tự dán có thật sự rẻ hơn không. Căn phòng khách tầm 25m2 của tôi làm con số minh họa: tiền keo, dụng cụ và giấy ngốn khoảng 2,3 triệu, khi thuê đội thợ dán thì riêng công dán đã độ ba triệu, thợ lành nghề nhận ít nhất 5 triệu vì tường rộng và trần cao. Tự dán giúp tôi tiết kiệm khoảng ba triệu trở lên nhưng thứ quý hơn cả là sự am hiểu — tôi hiểu kết cấu tường nhà ra sao để khắc phục nhanh những hư hại nhỏ. Điều buồn cười là không ít người thuê thợ dán xong vẫn phải gọi tôi nhờ chỉ cách vá góc bị trẻ em vẽ lên. Cứ mỗi lần như thế, tôi lại lại càng tin việc tự học tự làm là chuẩn. Chi phí thuê thợ không hẳn là lãng phí nhưng bạn bỏ lỡ cơ hội học cách chăm nhà.
Thứ giữ tôi gắn bó với giấy dán tường không phải vẻ đẹp ban đầu
Bạn bè tôi lúc đầu ai cũng phản đối khi tôi dán thứ giấy màu ghi xám có họa tiết thay vì quét sơn trắng cho sạch sẽ. Ai cũng lắc đầu bảo tôi chọn sai, tôi chỉ cười không giải thích nhiều. Thế nhưng sau khoảng thời gian đó, khi con họ vẽ bậy lên tường sơn, họ tốn tiền sơn lại nguyên mảng tường trong lúc tường dán giấy nhà tôi chỉ việc lấy khăn ướt lau nhẹ, vết vẽ biến mất không dấu vết. Phải tới lúc đó mọi người mới thừa nhận rằng thứ tôi chọn không phải để khoe mắt mà để sau này khỏi phải đau đầu dọn dẹp. Có một câu tôi hay hỏi bạn bè: vì lẽ gì người ta dễ dàng bỏ ra hơn chục triệu để sơn lại nhà chỉ sau ba năm sử dụng, trong lúc chỉ cần bỏ ra ít hơn nhiều có thể giúp tường bền đẹp trong nhiều năm? Kết lại những chia sẻ trên, tôi muốn khuyên bạn thử một lần tự tay trải nghiệm — không phải để tiết kiệm vài triệu mà để cảm nhận từng thớ tường nơi bạn sống và làm chủ được mọi sự cố vận hành. Liệu bạn đã sẵn lòng dành thời gian làm chuẩn ngay từ khâu đầu?